Yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrencilere yeniden eğitim hakkı tanınmasını öngören kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun gündemine alındı. TBMM’nin resmî açıklamasına göre öğrenci affı ile yükseköğretime ilişkin diğer düzenlemeleri içeren teklifin görüşmelerine 28 Temmuz 2026 Salı günü başlanacak.
Teklifin kabul edilmesi hâlinde, yükseköğretim kurumlarında öğrenim görürken ilişiği kesilen ve daha önce öğrenci affından yararlanmayan kişilerden düzenlemenin kapsamına girenler, başvuru yaparak 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine dönebilecek. Ancak teklif henüz kanunlaşmadığı için şu anda üniversitelere yapılabilecek resmî bir af başvurusu bulunmuyor.
Öğrenci affı kimleri kapsayacak?
TBMM’deki teklif; hazırlık sınıfı dâhil olmak üzere intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim aşamalarında yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen kişileri kapsıyor.
Düzenlemeden yararlanabilmek için daha önce öğrenci affından faydalanmamış olmak ve kanunda belirlenecek başvuru koşullarını taşımak gerekecek. Teklifte bazı ilişik kesilme nedenlerinin kapsam dışında bırakılması öngörülüyor. Bu istisnaların kesin sınırları, Genel Kurul görüşmelerinde metinde değişiklik yapılması ihtimali de dikkate alınarak kanunlaşan son metinden kontrol edilmeli.
- Hazırlık, ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek.
- Daha önce öğrenci affından yararlanmamış olma koşulu aranacak.
- Başvuru hakkı kazananların 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine dönmesi öngörülüyor.
- Başvuru süresi ve uygulama yöntemi, teklif kanunlaştıktan sonra kesinleşecek.
İntörnlük ve uygulamalı eğitimini tamamlayamayanlara yeni hak
Teklif yalnızca ilişiği tamamen kesilen öğrencilerle sınırlı değil. Teorik ve uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı hâlde uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlayamayan, bu eğitimleri tamamlayamayan ya da başarısız değerlendirilen öğrencilere de eksik süreçlerini tamamlama imkânı verilmesi planlanıyor.
Bu madde özellikle tıp ve uygulamalı eğitim zorunluluğu bulunan diğer yükseköğretim programlarında, derslerini bitirmesine rağmen mezuniyet için gerekli uygulama veya intörnlük aşamasını tamamlayamayan kişileri ilgilendiriyor.
Teklifte başka hangi yükseköğretim düzenlemeleri var?
TBMM gündemine alınan metinde öğrenci affının yanında üniversitelerin akademik ve idari yapısını ilgilendiren farklı hükümler de bulunuyor:
- Başkalarına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, bu işlemlere aracılık eden ya da başkasının hazırladığı çalışmayla akademik derece ve unvan elde edenler için ağır yaptırımlar öngörülüyor.
- Bu yöntemle kazanıldığı tespit edilen akademik derece ve unvanların geri alınması planlanıyor.
- Fiili gerçekleştiren öğretim elemanlarına üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası uygulanması öngörülüyor.
- 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilmesi planlanıyor.
- Devlet üniversitelerinin Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program kurabilmesine imkân tanınıyor.
- Faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversitelerindeki öğrencilerin eğitim haklarının korunmasına yönelik düzenlemeler getiriliyor.
Öğrenciler şu anda başvuru yapabilir mi?
Hayır. TBMM’de görüşülecek metin şu anda kanun teklifi aşamasında. Teklifin Genel Kurulda kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması ve Resmî Gazete’de yürürlüğe girmesi gerekiyor. Görüşmeler sırasında teklifin maddelerinde değişiklik yapılması da mümkün.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan başvuru tarihleri veya üniversitelere hemen dilekçe verilmesi gerektiği yönündeki bilgiler şu aşamada resmî bir başvuru takvimi olarak kabul edilmemeli.
Af bekleyen öğrenciler ne yapmalı?
- Öğrenciliklerinin sona erdiğini gösteren belge ve eski transkriptlerini hazırlamalı.
- İlişiklerinin hangi gerekçeyle ve hangi tarihte kesildiğini kontrol etmeli.
- TBMM’deki görüşmelerin sonucunu ve Resmî Gazete’yi takip etmeli.
- Kanun yayımlanmadan üniversitelerce duyurulmayan bir başvuru takvimine güvenmemeli.
- Kanunlaşma sonrasında daha önce kayıtlı oldukları üniversitenin öğrenci işleri duyurularını izlemeli.
Teklifin Genel Kurul gündemine alındığına ilişkin açıklamaya TBMM’nin “TBMM’de Bu Hafta” duyurusundan, teklifin mevcut metnine ve yasama durumuna ise TBMM Kanun Teklifi Bilgileri sayfasından ulaşılabilir.