2026 YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından Ortaöğretim Başarı Puanının adayların yerleştirme sıralamasına etkisi yeniden tartışılmaya başlandı. Sosyal medyada eğitim gündemini takip eden bir hesap tarafından paylaşılan son örnekte, sınav testlerinde çok yüksek başarı gösteren bir adayın OBP eklendikten sonra sıralamasının gerilediği ileri sürüldü.
Paylaşımda adayın sınav puanına göre 1081’inci sırada bulunduğu, yerleştirme puanı ve OBP etkisiyle sıralamasının yaklaşık 1649’a gerilediği iddia edildi. Ancak adayın kişisel ÖSYM sonuç belgesi kamuya açık resmî bir kaynaktan doğrulanamadı. Bu nedenle belirtilen sıralamalar kesinleşmiş resmî veri değil, sosyal medyada aktarılan bireysel bir örnek ve iddia olarak değerlendirilmelidir.
ÖSYM veya Yükseköğretim Kurulu tarafından 28 Temmuz 2026 itibarıyla OBP sisteminin değiştirileceğine, kaldırılacağına ya da katsayısının yeniden belirleneceğine ilişkin yeni bir resmî açıklama yayımlanmadı.
OBP, YKS yerleştirme puanını nasıl etkiliyor?
ÖSYM’nin 2026 YKS Kılavuzu’na göre adayların ortaöğretimdeki diploma notları, üniversiteye yerleştirmede kullanılmak üzere Ortaöğretim Başarı Puanına dönüştürülüyor. Diploma notunun 5 ile çarpılması sonucunda OBP hesaplanıyor. Böylece OBP, 250 ile 500 arasında bir değere karşılık geliyor.
Hesaplanan OBP’nin 0,12 katsayısıyla çarpılmasının ardından ortaya çıkan katkı, adayın sınav puanına ekleniyor. Normal koşullarda diploma notundan gelebilecek katkı 30 ile 60 puan arasında değişiyor.
- Diploma notu 100 olan aday: 500 OBP ve en fazla 60 puanlık katkı elde ediyor.
- Diploma notu 80 olan aday: 400 OBP ve 48 puanlık katkı elde ediyor.
- Diploma notu 70 olan aday: 350 OBP ve 42 puanlık katkı elde ediyor.
- Diploma notu 60 olan aday: 300 OBP ve 36 puanlık katkı elde ediyor.
Bu katkı sınav puanından bağımsız bir puan değil; yerleştirme puanının bir bileşeni olarak kullanılıyor. Üniversite programlarının tercih ve yerleştirme işlemlerinde adayın ham sınav sıralaması yerine, ilgili koşullar kapsamında hesaplanan yerleştirme puanı ve yerleştirme başarı sırası esas alınıyor.
OBP eklendiği hâlde sıralama neden gerileyebilir?
OBP bütün adayların puanına aynı miktarda eklenmiyor. Diploma notu daha yüksek olan adaylar daha fazla, diploma notu daha düşük olan adaylar ise daha az OBP katkısı alıyor. Bu nedenle sınav puanı daha düşük olan bir aday, daha yüksek diploma notundan gelen katkıyla başka bir adayın önüne geçebilir.
Buradaki “gerileme”, adayın sınavda kazandığı puanın silinmesi veya kendisinden doğrudan puan kesilmesi anlamına gelmiyor. Adayların tamamının OBP katkısı eklendikten sonra yeniden sıralanması nedeniyle göreli konum değişiyor.
Özellikle yüksek başarı sıralarında adayların sınav puanları birbirine çok yakın olabildiği için birkaç puanlık OBP farkı, sıralamada yüzlerce kişilik değişime yol açabilir. Bununla birlikte sosyal medyada paylaşılan son örnekteki 1081 ve 1649 sıralamalarının doğruluğu, kişisel sonuç belgesi olmadan bağımsız biçimde teyit edilemiyor.
Önceki yıl bir programa yerleşen adaylar için farklı kural bulunuyor
ÖSYM kılavuzunda, bir önceki yıl YKS sonucuyla merkezî olarak bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar açısından farklı OBP uygulaması da yer alıyor. İlgili adayların OBP’ye uygulanacak katsayıları yarıya düşürülüyor.
Bu işlem kamuoyunda çoğunlukla “kırık OBP” olarak adlandırılıyor. Ancak sosyal medyada paylaşılan son aday örneğinin bu kapsamda olup olmadığı açıklanmadı. Dolayısıyla sıralamadaki değişimin yalnızca diploma notu farkından mı, yoksa yarıya düşürülen katsayı uygulamasından mı kaynaklandığı konusunda kesin bir hüküm vermek mümkün değil.
OBP sistemi değiştirilecek mi?
Sosyal medya paylaşımında OBP konusunda düzenleme yapılması gerektiği yönünde değerlendirme bulunuyor. Bu ifade, alınmış bir karar veya başlamış resmî mevzuat değişikliği değil; eğitim gündemini takip eden bir hesap tarafından dile getirilen görüş ve talep niteliğinde.
28 Temmuz 2026 itibarıyla ÖSYM ve YÖK tarafından şu konularda yeni bir karar açıklanmış değil:
- OBP’nin YKS yerleştirme puanından tamamen çıkarılması,
- 0,12 katsayısının değiştirilmesi,
- Diploma notlarının farklı bir yöntemle standartlaştırılması,
- Başarı sıralarının OBP’den etkilenmeyeceği yeni bir sistem kurulması,
- 2026 YKS sonuçlarının OBP yönünden yeniden hesaplanması.
Bu nedenle adayların mevcut tercihlerini, sosyal medyada dile getirilen olası değişiklik beklentisine göre değil, sonuç belgelerinde bulunan yerleştirme puanları ve başarı sıralarına göre hazırlaması gerekiyor.
Adaylar tercih döneminde hangi sıralamayı kullanmalı?
Üniversite tercih listesi oluşturulurken programların geçmiş yıllardaki taban başarı sıralarıyla karşılaştırılması gereken değer, adayın ilgili puan türündeki yerleştirme başarı sırasıdır. Yalnızca TYT veya AYT test performansına dayanan ham sıralama, merkezî yerleştirmede tek başına kullanılmıyor.
Adayların sonuç belgesindeki SAY, SÖZ, EA, DİL veya TYT yerleştirme puanı ile bunlara karşılık gelen başarı sıralarını dikkatle kontrol etmesi gerekiyor. Tercihlerin başlamasıyla birlikte yayımlanacak güncel program ve kontenjan kılavuzu da yeniden incelenmeli.
OBP hesabının resmî kuralları ve önceki yıl yerleşen adaylara uygulanacak katsayı hükümleri için ÖSYM’nin 2026 YKS Kılavuzu esas alınmalıdır. Kılavuzun yayımlandığı duyuruya ise ÖSYM’nin resmî 2026 YKS sayfasından ulaşılabilir.